محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1133
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
بيت 1 بشاء ردان كلته روباه گفت * كه دانا زد اين داستان در نهفت وبمعنى دم بريده نيز آمده . مثالش شمس خالد شعر گويد : رستم ز دست كژدم ليكن تو اى حسود * مى پيچ و مى كش از غم چون مارلكته دم وبمعنى حقير و نامرتب نيز آمده . مصراع 2 : معانى كلته همچون ريش اتراك . و در فرهنگ بمعى كسى ( است ) كه زبانش فصاحت نداشته باشد و حروف را به مخرج نتواند گفت . امير 3 خسرو فرمايد : بيت 1 دولت دنيا پيرامن من كى گردد * باچنين فضل ومعانى و درايت كه مراست روز و شب هست در اطراف جهان سرگردان تا يكى كلته زبان جاهل احمق بكجاست 4 ودرماوراء النهر بمعنى كوتاه باشد مطلقا * ( 1 ) . كلاسه - ] بضم كاف و فتح سين مهمله [ نام مقاميست . كميچه - 5 ] بميم و جيم فارسى [ در مؤيد جانور كى باشد كه بشب چون چراغ بتابد اما اشعار بحركتش نكرده ( 2 ) . كورگياه - ] بضم كاف وسكون راى مهمله [ گياهيست كه بتازيش خرنوب گويند ( 3 ) . كونه - ] بضم كاف وفتح نون [ سرين باشد ( 4 ) . مثالش حكيم سنائى گويد : بيت 1 از نشان دو كونهء 1 من غر * همه پژ پرنشان پاى شتر كنه - ] بفتح كاف ونون [ جانورى كه در چهار پايان افتد ( 5 ) . مثالش كمال اسمعيل فرمايد : بيت 1 در نگر صدرا به حال من كه از فرط نياز * فاقه خون بر ميمكد از من چو از ناقه كنه كنبوره - ] به نون وباى موحده و راى
--> 1 - " س " ندارد . 2 - " س " : ع . 3 - كلمه از " ك " است . 4 - تا علامت ستاره را " الف " در حاشيه دارد . 5 - بجز " ك " كمچه . . ( يراع ، كسحاب ، كميچه كى مگسى است شب تاب . منتهى الارب ) . ( 1 ) در برهان معنى چون دستى گنده وسطبر نيز دارد . ( 2 ) = يراع و در برهان معنى كمانچه و كمان كوچك نيز دارد . ( 3 ) بعضى گفته اند ادخر است كه خلال مأمونى باشد . ( برهان ) . ( 4 ) = كونسته . ( 5 ) = قراد ( عربى ) و در برهان بضم اول و تشديد ثانى بمعنى سايبان آمده است .